Tasavvufun dinde yeri var mıdır?
Muhammed bin Salih el-Useymin
Soru: En yalın haliyle, tasavvuf hakkında dînin
kavli nedir? Tasavvufu nasıl anlamalıyız? Tasavvuf, Allah'ın kullarına helal
kıldığı şeyleri terk etmeksizin dünyada zühd içerisinde olmak; amelin ve
niyetin Allahu teâlâ'ya halis kılınması; Allah'ı çokça zikretmek, O (celle
celaluhu)'ya istiğfar etmek ve hamd etmek; aynı zamanda dîne ve tasavvufa
bulaşan hurafeleri, bid'atları ve insanı küfre götüren şeyleri (bunlardan
Allah'a sığınırız) yok etmek olarak temsil ediliyor.
Cevap: "Bu,
uzun ve karmaşık bir sorudur. Bu sorunun içinde sınıflandırılması gereken
hususlar vardır. Onları işiten
ilim sahibleri, tasavvufu zemmederler; tasavvufçuların, Ehli Sünnet ve'l-Cemaat'ın dışında bir yolu, hak bir yolmuş gibi isbat etmeyi murad ettiklerini
açıklarlar. Şüphesiz ki tasavvufçuların bu tutumu zemmedilmiştir.
Tüm Müslümanlara vacip olan, hem akîdede, hem uzuvlarla işlenen zahir amellerde
tek bir taife olmalarıdır. O taife de Selefi salihin, Ehli Sünnet
ve'l-Cemaat'ın taifesidir.
Belirli bir tarikat ihdas edip de “ümmetin tarikatı işte budur!” demek,
kesinlikle zemmedilecek bir husustur. Çünkü, Allah Resûlü (sallAllahu aleyhi ve
sellem)'in sünnetine muhalif olan her bir yol ve her bir yöntem, ne olursa
olsun bâtıldır. Bu taifenin (tasavvufçuların) ihdas ettiği amellere gelince; bu
amellere bakılır, eğer Allah Resûlu (sallAllahu aleyhi ve sellem)'in
getirdiğine muvafık ise, bu ameller haktır fakat “bunlar sufilerin
tarikatıdır” veya “bu amelleri sufiler ortaya
koymuştur” veya “bu amelleri sufiler tanzim etmiştir” veya benzeri
bir söz söylemek yakışık almaz.
Bilakis, “bu ameller, Resûl (sallAllahu aleyhi ve sellem)'in sünnetidir ve
aynıyla bu taifeye (sufilere) nisbet edilemez” demek gerekir. Bu şekilde
söylenilince, artık zemmi gerektiren sıfata mensup olmaktan düşülür. Dünyada zühd içerisinde olmakla ilgili
konuya gelince; şüphesiz ki, Allah azze ve celle'nin helal kıldığı şeyleri terk
etmeyi içermeyen veya Ahiret'te
fayda verecek şeyleri terk etmeyi içermeyen dünyadaki zühd övülmüştür. İnsana
yakışan, dünyanın kendisi için Ahirete bir vesile olmasıdır. Yoksa kişinin tüm
arzu ve gayretinin dünyevî olması değildir. İnsan yalnızca dünyayı murad
ederse, hem dünyayı hem de Ahireti kaybedebilir. Çünkü Allahu teâlâ şöyle
buyuruyor:
"Kim aceleyi (dünya hayatını) istiyorsa, istediğimize dilediğimizi orada ona acele veririz. Sonra onu cehennem'e koyarız; zemmedilmiş, kovulmuş olarak ona yaslanır. Ve kim âhireti dilerse ve onun için sa'y ile sa'yederse ve o mü'mindir, işte bunların sa'yları meşkûr olur." (İsra Sûresi, 18. ve 19. âyet)
Tasavvuf ehlinin ihdas ettiği zikirlere ve virdlere gelince; şüphe yok ki
bunların, keyfiyeti ile veya vakti ile veya adedi ile ya da sebebi ile şeriata
muhalif olanları bidattır ve sahibi inkâr edilir. Çünkü, içinde Allah Resûlu
(sallAllahu aleyhi ve sellem)'in yapmadığı şeyler uydurulan bir ibadet, ibadet
olamaz.
Bir ibadet içinde bid'at oldukça ibadet
olamaz. Bir ibadetin, ibadet adını alabilmesi için Allah Resûlu (sallAllahu
aleyhi ve sellem)'den mervî olması gerekir.
(Bir amelin, ibadet sayılabilmesi için
hakkında) sebebi, cinsi, türü, biçimi, zamanı, mekânı, ölçüsü gibi hususlar
hakkında şer'î bir delîlin kaim olması gerekir. Bu hususlara dair bir delil yoksa, şüphesiz ki o (amel)
bid'at olur, veya içinde bid'at mevcut olur ya da sünnetten uzaklaştığı oranda
bid'atımsı olur."
Muhammed bin Salih el-Useymin(rahimehUllah)
("Ne Zaman Sünnet Ehlisin?" isimli yayınladığımız kitaptan)
